Produkcja roślinna z wykorzystaniem mikroorganizmów

Po żniwach, jesieni i okresie zimowym świeża materia organiczna wprowadzona w postaci resztek pożniwnych, nawozów naturalnych lub organicznych została już częściowo rozłożona na skutek działania warunków fizycznych, przemian mechanicznych prowadzonych przez większe i mniejsze organizmy glebowe, ale też przemian biochemicznych prowadzonych przez mikroorganizmy. Składniki pokarmowe np. potas czy azot uległy częściowemu wymyciu, dotyczy to zwłaszcza gleb lekkich i bardzo lekkich, niepokrytych roślinnością, o niskiej koncentracji próchnicy i zawartości minerałów ilastych. Z uwagi na temperatury panujące zimą, to właśnie jesień i wiosna są okresami kluczowymi, w których aktywność mikroorganizmów jest największa. W okresie jesiennym do gleby wprowadzane są resztki roślinne, będące dla mikroorganizmów źródłem energii, jednak resztki te w postaci świeżej materii organicznej wykorzystywane są tym efektywniej im wilgotność gleby zbliżona jest do 60 % ppw, a temperatura do 15°C. Z tego względu, edafon charakteryzuje się dużą aktywnością wiosną, kiedy tylko temperatury sprzyjają prowadzeniu przez organizmy procesów życiowych.

W uprawie roślin każdy sezon jest inny, determinowany przez rozkład opadów, dobór odmian, okresowo pojawiające się ochłodzenia, susze czy warunki glebowe (odczyn gleby czy stanowisko po przedplonie). Optymalizacja agrotechniki powinna więc odnosić się do całego cyklu płodozmianu, a nie jednego roku. Co więcej, każdy rok powinien być wykorzystywany na budowanie struktury, żyzności i próchnicy w glebie, aby podnosić produktywność i realizować potencjał plonotwórczy roślin.  Korzystne z punktu widzenia rolnika jest aplikowanie produktów z dodatkiem mikroorganizmów, właśnie w tych okresach, kiedy zaaplikowane mikroorganizmy mają dostęp do źródła energii, wody, składników pokarmowych i mogą korzystać z wydzielin korzeniowych. 

Produkty zawierające mikroorganizmy, stosowane doglebowo, coraz częściej są aplikowane w produkcji polowej jesienią lub wiosną, gdy wilgotność, temperatury i wprowadzona masa organiczna dają szansę na zasiedlenie gleby. Preparaty tego typu mogą zawierać pojedyncze szczepy bakterii czy gatunki grzybów lub konsorcja (kilka szczepów lub rodzajów) pożytecznych gatunków mikroorganizmów. Najważniejszymi powodami, ich zastosowania są:

• biostymulacja roślin,
• poprawa żyzności gleby,
• ograniczanie rozwoju organizmów szkodliwych.

Jak zatem wybrać odpowiednie mikroorganizmy i które warto zastosować wiosną? Przy wyborze określonego mikroorganizmu świadomy producent rolny kierował się będzie nie tylko ceną, ale też pochodzeniem organizmów oraz charakterystycznymi dla nich właściwościami. Przede wszystkim aplikowane mikroorganizmy czy to pojedyncze szczepy, czy konsorcja powinny pozytywnie oddziaływać na edafon i na rośliny, zwiększając tym samym bioróżnorodność w strefie ryzosferowej oraz działając stymulująco na uprawiane gatunki roślin. Organizmy introdukowane do gleby mogą ograniczać rozwój patogenów roślinnych, ale też wydzielać do środowiska witaminy i fitohormony, aby wpływać na rozwój systemu korzeniowego oraz wzmacniać odporność roślin na stresy abiotyczne i biotyczne. Dodatkowym atutem odpowiednio dobieranych mikroorganizmów jest umiejętność uwalniania składników pokarmowych, w tym wiązania azotu atmosferycznego (przez diazotrofy), co przełoży się na oszczędności w nawożeniu mineralnym. Próżno szukać jednego mikroorganizmu o wszystkich pożądanych cechach, ponieważ jedne np. z rodzaju Azotobacter pozwolą na zaoszczędzenie pewnych ilości nawozów azotowych jednak nie będą chroniły upraw przed patogenami tak skutecznie jak inne – przeznaczone do tego celu mikroorganizmy (np. z rodzaju Bacillus). Świadoma decyzja powinna być zatem podjęta pod kątem optymalizacji produkcji i dbałości o pola uprawne. Preparaty mikrobiologiczne mogą być instrumentem przyczyniającym się do prawidłowego funkcjonowania gleby, jednakże należy zadbać o właściwą ich aplikację.

Podejmując decyzję o wykorzystaniu preparatów doglebowych zawierających mikroorganizmy należy kierować się warunkami agrometeorologicznymi. Tego typu preparatów najlepiej nie stosować z środkami chemicznymi, choćby ze względu na optymalny odczyn mieszaniny. Produkty zawierające bakterie powinno rozpuszczać się w czystej, odstanej wodzie bez dodatków. Komórki bakterii są wrażliwe na kwaśny odczyn (poniżej pH<5,5) i w większości preferują wyższe temperatury (20-30°C). Zapewniając odpowiednie warunki już w czasie mieszania produktów inicjujemy procesy namnażania się bakterii, których wydzieliny działają stymulująco. Co ważne, bakterie wrażliwe są na promieniowanie UV, dlatego aplikacja preparatów, w których skład one wchodzą powinna odbywać się rano, wieczorem lub w dni pochmurne. Preparaty doglebowe powinny być wymieszane z glebą, choć nie jest to wymagane, gdy produkt zostanie zaaplikowany w warunkach mżawki lub przed deszczem. Wiosną zmienne temperatury nie stanowią przeszkody dla produktów zawierających w swoim składzie mikroorganizmy, w szczególności gdy zawierają bakterie przetrwalnikujące, a produkty te zostaną płytko wymieszane z glebą. Preparatów biologicznych, podobnie jak chemicznych, nie aplikujemy na gleby zamarznięte czy zalane, zgodnie z dobrą praktyką rolniczą należy odczekać, aż niekorzystne warunki ustąpią.

Warto wykorzystywać również efekty biostymulacji mikroorganizmów, np. efektywnych, wyselekcjonowanych szczepów z rodzaju Bacillus czy Azotobacter. Efekt ich działania najlepiej uwidacznia się po zastosowaniu bezpośrednio przed czy zaraz po siewie, gdyż rośliny już od fazy siewki stymulowane przez bakterie lepiej radzą sobie w warunkach stresów, ograniczonej dostępności składników pokarmowych, ale też w warunkach suszy, ze względu na lepiej rozwinięty system korzeniowy. Wszystkie specyficzne funkcje dla określonych szczepów bakterii przekładają się na efektywne ich działanie, o ile zostaną prawidłowo zaaplikowane. 

Wiosna w polu to czas wyzwań, spiętrzonych prac polowych, obserwacji, ale też ponoszenia konsekwencji podjętych wcześniej decyzji. Opłaca się zabezpieczać uprawy przed presją patogenów i niekorzystnych warunków, z wykorzystaniem różnych metod (agrotechnicznych, chemicznych i biologicznych). Trud i wiedzę rolnika najczęściej odzwierciedla realizacja potencjału plonotwórczego uprawianych odmian. 

Przygotuj się do wiosny i zaplanuj przynajmniej jeden zabieg z wykorzystaniem Terra-Efekt. Kup online w naszym sklepie tutaj.